13 комментариев к записи “Хорошая подборка фактов, связанных с татарами Казахстана.”

  1. Зиннур:

    Фәүзия апаның Казахстан татарлары турында материаллары бар. Анда аның «Оча торган татар турында китергән мәгълүматлары аеруча кызыклы. Тарихта һавадан авыр аппаратлар белән оча алучы беренче кешеләр дип бертуган Райтларны әйтәләр. Алар үзләре төзегән аппаратта 1903 елны 200 м оча алу ( җирдән күтәрелүгә ирешә алганнар. Рус тарихчылары исә, төзегән апараты җирдән дә аерыла алмаган Можайскийны самолет уйлап тапкан дип аңлатырга маташалар. Тик Райтлардан 30 ел элек үк һавадан авыррак аппараттта һавага күтәрелеп, Иртеш елгасын очып чыга алган бер татар бар. Самолетны уйлап табу бернинди дә русларныкы да түгел, американнарныкы да түгел,французларныкы да түгел, шулай итеп, — татарларныкы була. Фәүзия апа мәкаләсеннән өзек:
    “Семейда мин татарлар турында бик күп яхшы хәбәрләр һәм истәлекләр ишеттем. Әйтик, биредә «оча торган татар» турында риваять-легендаларга тиң хәлләр сөйләнә, аңа багышлап фәнни конференцияләр үткәрелә, мәкаләләр языла. Әгәр бу хәл 20нче гасырның урталарында булса, моңа гаҗәпләнмәс идек, әмма «оча торган татар» Гали Сарыбаев, көймәсенә канатлар куеп, 19нчы гасырның сиксәненче елларында Иртыш өстенә күтәрелә, очып аргы якка чыга, чәчәк җыеп, кире кайта… «Шура» журналының 1914 ел, 9нчы санындагы З.Алиханов мәкаләсенә таянып, Семей шәһәре тарихчылары менә нәрсә яза:
    «Лодка и крылья окрашены в разные цвета. Крылья из хлопчатобумажной ткани приводятся в движение рукой через шестерни и колесики, как часовой механизм. Гали поставил лодку на возвышенное место, сам в нее лег, помахивая крыльями, поднялся примерно на 15 сажень и улетел. Перелетев через реку, приземлился, вышел из лодки, собрал цветы, положил их в лодку. Снова взлетел, вернулся на этот берег и тотчас поехал домой».
    Шәһәрнең Невзоров исемендәге музеенда мин «оча торган татар»га багышланган ике картина да күрдем, аның берсе бигрәк тә тәэсир итте. Өстә, болытлар арасында, көймә очып бара, аңа чалма кигән ир-ат баскан, ә аста – елга, шәһәр, зәңгәрсу-яшелгә буялган мәчет һәм оча торган көймәгә карап өрүче, аны куа баручы кара-соры этләр төркеме… Бу хәлләр булганнан соң, «оча торган татар» артыннан да полиция килеп җитә бит, көймәгә протокол төзиләр, Гали Сарыбаевны хөкемгә тартырга телиләр. Әмма татарлар аны яклап кала, ә полиция Гали Сарыбаевтан «башка беркайчан да очмаска» дип кул куйдыра…”

  2. Маке:

    Ну что вы передергиваете все факты — с какой стати Латиф Хамиди стал одним из авторов Гимна Республики Казахстан!

  3. Хочу снять розовые очки татарларга .В Казакстане нет ни одной общеобразовательной школы на татарском языке .На бытовом уровне проблем нет( при условии если сможешь постоять за себя ) Меня лично казаклар уважают за смелость и стойкость .Татарам особо ходу не дают ,впрочем так везде .Надо двигать в Татарстан и поднимать там жизнь ,но нужно быть готовым к трудностям безне анда ичкем кутми . В Татарстане тоже не сахар ,но там свои .

    • admin:

      А есть школы с преподаванием татарского языка и литературы?

      • Нет ни школ и даже классов .Есть воскресные школы при культурных центрах где обучаются желающие языку .Хочу отметить еще один момент в каждом центре сидит человек казакской национальности типа помощника но сами понимаете для каких целей он там приставлен .Казаклар доброжелательный народ ,но со стороны государства никакой помощи нет .

        • Есть и масса положительных моментов маленькие налоги для бизнеса проще решить проблемы с гос органами .не так давно поругался с гаишником на дороге тот даже обиделся на меня .В России такой номер не прошел бы наверное .

  4. Кунак:

    Я тоже на счет татарских школ и даже классов в большом сомнении. Знаю что была открыта в Семипалатинске татарская школа, которая потом закрылась по неизвестным причинам. То что в каждом центре сидит казахский смотрящий для меня новость.

    • Аз булса,шушы адамга хезмәт хакын татар узәкләр тули .Имеш таталарга казак телне укыталар . Узәкләрнын ин беренче максаты мин уйлым, татар теле буларга тиеш .

  5. Кунак:

    Казахстанда да татарларны уз туган теленнэн мэхрум итэргэ тлилэр. Тиңлек юк. Э уйгурларда уз мэктэплэре бар. Минемчэ татарларга кирэк кучэргэ Татарстанга безнең халыкны кубэйтер өчен.

Оставить комментарий